تاریخ کمیس شلوار(کورتی شلوار–کورتا شلوار) در شبه قاره هند:

 

کمیس شلوار , شلوار کمیس , کورتی شلوار ,کورتا شلوار و چوری دار پای جامه همه این لباس ها  در واقع پوشاک سنتی مردم شبه قاره هند می باشند که  در طول تاریخ از ایران,افغانستان و آسیای میانه به  شبه قاره هند راه یافته و مردم کم و بیش آن را می پوشیدند ولی پس از روی کار آمدن سلسله های ایرانی,افغان و ترک در هند مانند گورکانیان هند(تیموریان-مغولان),لودیان,خلجیان و سعیدی ها که از  قرن 12 میلادی به خاک هند وارد شدند, این البسه تبدیل به  پوشاک رسمی مردم  کوچه بازار و حتی غیر مسلمان شد.زبان رسمی گورکانیان در هند فارسی بود و تمامی مکاتبات و امور دربار به زبان فارسی انجام می شد از این رو سیل ورود کلمات فارسی و عربی برای حدود 800 سال به زبان هندی آغاز شد.زبان اردو که ترکیبی از زبان های فارسی,عربی,هندی و ترکی است در دوران سلسله های مسلمان هند ابداع و رشد کرد و پس از ورود انگلیسی ها و از رونق افتادن زبان فارسی ,زبان اردو جایگزین آن و  به زبان رسمی مسلمان شبه قاره هند تبدیل شد.با ورود کلمات فارسی و عربی در همه ابعاد به شبه قاره هند ,پوشاک ایرانی و افغانی و نام آنها نیز به سرعت رایج گشت ,کلماتی چون جامه(جاما),کمیس(قمیص( ,شلوار,پای جامه(پای جاما) و شال برای قرن ها در زبان هندی و دیگر زبان های شبه قاره وارد و برای همیشه ماندگار شد.

کمیس در واقع یک کلمه عربی است که اصل آن (قمیص)می باشد که به معنی پیراهن و جامه است,ولی در زبان هندی چون حرف ق و ص وجود ندارد به این شکل تلفظ می شود.شلوار کلمه ای فارسی است که در زبان های هندی,اردو,کشمیری و پنجابی در هند به همین صورت تلفظ می شود ,ولی معنی آن در زبان فارسی و هندی کاملا متفاوت است زیرا در زبان فارسی به هر چیزی که پای را پوشاند شلوار گفته می شود مانند شلوار لی ,شلوار جین و شلوار کتانی و غیره ولی در زبان هندی فقط به شلوارهایی که به شکل سنتی زنان و مردان شبه قاره هند می پوشند و بند شلوار از کمر آنها رد شده شلوار گفته می شود.شلوارهای هندی معمولا در بالا کاملا گشاد و پرچین و در ناحیه زانو به پایین تنگ می باشند. بخش بالای شلوار بدین علت گشاد می باشد تا بتوان راحت  بر روی زمین نشست ,در واقع کلیه شلوارهای سنتی در شرق به شکلی طراحی شده تا بتوان بر روی زمین بخصوص چهار زانو براحتی نشست .برای نگه داشتن شلوار در کمر ,بند شلوار بسته می شود و معمولا آن را در زیر معده و ناف گره می زنند تا در هنگام غذا خوردن فشاری به معده وارد نشود.  کمیس ,کورتا و کورتی معمولا با شال یا دوپتا پوشیده می شود,دو پتا شالی نازک و بلند است که بر دور گردن,شانه ها و سر قرار می گیرد و به نوعی حجاب زنان شبه قاره هند است.

در شبه قاره هند به شکل سنتی انواع مختلف شلوار در اشکال متفاوت وجود دارد که هر کدام خاص منطقه و گاهی شهری می باشد, مانند شلوار پنجابی(متعلق به ایالت پنجاب),شلوار پیشاوری (متعلق به شهر پیشاور در پاکستان کنونی),شلوار چوری دار (که در پایین آن شکل خاصی مانند النگوهایی که بر روی هم افتاده دارد زیرا قد این شلوار را از قد شلوارهای معمولی بلندتر می گیرند تا شکل چین دار به خود بگیرد ,کلمه چوری در زبان هندی به معانی النگو و دار به معنی مانند می باشد ) و شلوار پاتی یالا(متعلق به شهر پاتی یالا در ایالت پنجاب که در پایین با چین های بسیار و بر روی هم افتاده شکل بسیار زیبایی دارد)

کمیس  پیراهنی  است بلند با آستین های بلند یا کوتاه که در دو طرف خود چاک دارد و در بالا تنه کاملا به بدن می چسبد ,محققان هندی اصل این لباس را به دوران سلسله های کوشانیان ,اشکانیان و سپس ساسانیان برمی گردانند.در شبه قاره هند معمولا بر روی کمیس گلدوزی , سنگ دوزی و منجوق دوزی های بسیار زیبا می کنند. پیشینه کمیس , کورتا یا کورتی را می توان در حجاری ها و مجمسه هایی که از دوران اشکانیان  بدست آمده به خوبی دید  و خود محققان هندی بر این باورند که پوشاک ایرانی نفوذ بسیاری بر تکامل و تحول پوشاک هندی در طول تاریخ داشته است.

اصل کلمه کورتا و کورتی از کلمه فارسی کورته گرفته شده که به معنی پیراهن می باشد,ولی چون هندیان نمی توانند ه آخر را تلفظ کنند آن را به الف تبدیل کرده اند,در کشمیر به آن پیرهن  و فیرن  و به لباسی  که در زیر پیرهن پوشیده میشود پوتزمی گویند.

 

 

 

از انواع مختلف کمیس شلوار(کورتا شلوار)می توان به :

انارکلی

پنجابی

پیشاوری

بلوچی

افغانی

پشتون

پوتوواری

ساری کی

بول پوری

مولتانی

سندی

نپالی

دوگری

گجراتی

راجستانی

نام برد.

انار کلی یکی از انواع کورتا و کمیس زنانه محسوب می شود  که از زیر سینه کاملا گشاد و بلند می باشد و حتی گاهی بلندی آن تا روی زمین می رسد و به همراه شلوار و دوپتا پوشیده می شود ,انار کلی به معنای شکوفه انار است و نام کنیزی ایرانی است که عاشق جهانگیر چهارمین پادشاه سلسله گورکانیان بود و چون او پوشیدن این لباس را بسیار دوست داشت ,این لباس به این نام شناخته می شود,پیش از این نام این لباس موجری بود ,موجری نام یکی از مشهورترین رقص هایی است که در دربار پادشاهان سلسله گورکانی اجرا می شده ولی کلا اصل این لباس از ایران و افغانستان می باشد.این لباس معمولا و به شکل سنتی با جلیقه زیبا و تنگی که کاملا بر بدن چسبیده و جلوی آن تا زیر سینه باز است ,پوشیده می شود,نمونه این لباس را می توان اکنون در پوشاک سنتی زنان آسیای میانه و کشور جمهوری آذربایجان به خوبی  یافت.

در نهایت لازم به ذکر است که البسه ذکر شده را مردان و زنان هر دو می پوشند با این تفاوت که تزیینات و گلدوزی های آنها را از هم متمایز می کند.

 

 

 

 


ایمیل

 

nassimco@yahoo.com

 

© 2021 سایت گردشگری هند. کلیه حقوق محفوظ است.
© 2021 hindgardi. All Rights Reserved. Designed By web2